دستورات پایه و ایجاد کاربر
۱. ایجاد کاربر جدید (روش تعاملی و استاندارد)
bash
sudo adduser username
پوشه خانه، گروه همنام و تنظیمات اولیه را بهصورت خودکار ایجاد میکند و مرحلهبهمرحله اطلاعات میخواهد.
۲. ایجاد کاربر با مشخصات دلخواه (روش غیرتعاملی)
bash
sudo useradd -m -s /bin/bash -c "نام کامل کاربر" username
-m: ایجاد پوشه خانه
-s: تعیین شل (مثلاً bash)
-c: توضیحات یا نام کامل کاربر
۳. تنظیم یا تغییر رمز عبور کاربر
bash
sudo passwd username
۴. تغییر شل کاربر (مثلاً محدود کردن به دستورات خاص)
bash
sudo usermod -s /usr/sbin/nologin username
کاربر نمیتواند وارد سیستم شود اما فایلهایش باقی میماند.
🔹 دسترسیها و گروهها
۵. افزودن کاربر به گروه sudo (دادن دسترسی ادمین)
bash
sudo usermod -aG sudo username
۶. افزودن کاربر به گروههای دیگر (مثلاً گروه www-data برای وب)
bash
sudo usermod -aG group1,group2 username
۷. مشاهده گروههای یک کاربر
bash
groups username
۸. ایجاد گروه جدید
bash
sudo groupadd project_team
۹. حذف گروه
bash
sudo groupdel project_team
۱۰. تغییر گروه اصلی کاربر
bash
sudo usermod -g newgroup username
🔹 تغییرات و ویرایش کاربران
۱۱. تغییر نام کاربری (بسیار کاربردی)
bash
sudo usermod -l newusername oldusername
۱۲. تغییر پوشه خانه کاربر
bash
sudo usermod -d /new/home/path -m username
-m محتویات پوشه قدیمی را به جدید منتقل میکند.
۱۳. تغییر تاریخ انقضای حساب کاربری (به روز خاص)
bash
sudo usermod -e 2026-12-31 username
۱۴. غیرفعال کردن موقت حساب (قفل کردن)
bash
sudo usermod -L username
۱۵. فعال کردن مجدد حساب
bash
sudo usermod -U username
🔹 اطلاعات و گزارشگیری
۱۶. مشاهده اطلاعات کامل یک کاربر (UID، GID، پوشه خانه، شل)
bash
id username
۱۷. نمایش کاربرانی که در حال حاضر وارد سیستم هستند
bash
who
یا
bash
w
۱۸. مشاهده لیست تمام کاربران سیستم
bash
cut -d: -f1 /etc/passwd
۱۹. مشاهده آخرین تاریخ ورود کاربران
bash
lastlog
برای مشاهده یک کاربر خاص:
bash
lastlog -u username
🔹 حذف و پاکسازی
۲۰. حذف کاربر همراه با پوشه خانه و تمام فایلها
bash
sudo userdel -r username
اگر میخواهید فقط کاربر حذف شود ولی فایلها بمانند:
bash
sudo userdel username
💡 نکات طلایی و ترکیبی
ترکیب دستورات برای ایجاد کاربر کامل در یک خط:
bash
sudo useradd -m -s /bin/bash -G sudo -c "Ali Rezaei" alireza && sudo passwd alireza
تغییر مالکیت تمام فایلهای یک کاربر به کاربر دیگر:
bash
sudo find / -user olduser -exec chown newuser:newuser {} \;
تنظیم دسترسی پوشه خانه برای امنیت بیشتر:
bash
sudo chmod 700 /home/username
sudo chown -R username:username /home/username
محدود کردن کاربر به یک پوشه خاص (Chroot Jail):
bash
sudo usermod -d /var/www/site -s /bin/bash username
🎯 جمعبندی سریع (جدول ۲۰ دستور)
ردیف دستور کاربرد
۱ sudo adduser user ایجاد کاربر (تعاملی)
۲ sudo useradd -m -s /bin/bash user ایجاد کاربر (غیرتعاملی)
۳ sudo passwd user تنظیم رمز
۴ sudo usermod -s /usr/sbin/nologin user غیرفعال کردن ورود
۵ sudo usermod -aG sudo user دادن دسترسی ادمین
۶ sudo usermod -aG group1,group2 user افزودن به گروهها
۷ groups user دیدن گروههای کاربر
۸ sudo groupadd name ایجاد گروه
۹ sudo groupdel name حذف گروه
۱۰ sudo usermod -g group user تغییر گروه اصلی
۱۱ sudo usermod -l new old تغییر نام کاربری
۱۲ sudo usermod -d /path -m user تغییر پوشه خانه
۱۳ sudo usermod -e 2026-12-31 user تاریخ انقضا
۱۴ sudo usermod -L user قفل کردن
۱۵ sudo usermod -U user باز کردن قفل
۱۶ id user اطلاعات کاربر
۱۷ who یا w کاربران آنلاین
۱۸ cut -d: -f1 /etc/passwd لیست همه کاربران
۱۹ lastlog -u user تاریخ آخرین ورود
۲۰ sudo userdel -r user حذف کامل کاربر